Czym różni się system edukacji w Niemczech od polskich metod?

Maj 27, 2020.Agnieszka.0 Likes.0 Comments

Czy niemiecki system edukacji różni się znacząco od polskiego? Jakie są główne różnice? Jak wygląda praca niemieckich nauczycieli i czego muszą się nauczyć uczniowie? Czy system edukacji w Niemczech zapewnia znacznie lepsze wykształcenie niż polskie szkolnictwo?

“Co kraj, to obyczaj”, można by śmiało powiedzieć, jeśli chodzi większość aspektów życia jego mieszkańców. Pomimo tego, że zarówno Niemcy jak i Polska należą do Unii Europejskiej, to są takie obszary, które nie prędko zostaną ujednolicone. System edukacyjny każdego z państw członkowskich to zupełnie inna historia. Przyjrzyjmy się nieco niemieckiemu systemowi oświaty.

Jak działa niemiecki system szkolnictwa?

 

Każdy, kto przeżył szkolnictwo w Polsce, może być lekko zaskoczony systemem niemieckim, który wygląda zupełnie inaczej niż to, do czego jesteśmy przyzwyczajeni w naszym kraju.

Zacznijmy zatem od tego, że ze względu na charakter ustrojowy państwa niemieckiego system oświaty w Niemczech jest niejednorodny, ponieważ nasi zachodni sąsiedzi nie mają jednolitego systemu szkolnictwa w całym kraju. Każdy niemiecki land, a jest ich szesnaście, ma prawo sam organizować sobie szkolnictwo. Nadzór nad jego prawidłowym funkcjonowaniem sprawuje odpowiednie ministerstwo oświaty. Konsekwencją takiego podziału są występujące znaczne różnice w programach nauczania oraz celach kształcenia w poszczególnych landach.

Niemiecka edukacja jest całkowicie bezpłatna, publiczna i finansowana przez państwo.

W większości landów, obowiązek szkolny trwa dziewięć lat. W czterech landach edukacja jest dziesięcioletnia. Tak właśnie jest w Berlinie, Bremie, Brandenburgii oraz Nadrenii Północnej-Westfalii. Dzieci zaczynają chodzić do szkoły od szóstego roku życia, a placówki są wybierane na podstawie przyjętej rejonizacji.

Rok szkolny zaczyna się, również w zależności od landu, między lipcem a końcem września. Dzieci w niemieckich szkołach mają kilka przerw świątecznych np. z okazji świąt Bożego Narodzenia, Świąt Wielkanocnych, Zielonych Świątek.

Ciekawostką jest fakt, że rodzice w Niemczech nie mogą sami uczyć swoich dzieci w domach. Ogólny obowiązek szkolny traktowany jest jako funkcja wychowawcza państwa, a zatem ingerencja rodziców w dokształcanie dzieci, może mieć tylko charakter prywatny oraz dodatkowy.

Inna niż w Polsce jest również niemiecka skala ocen, w której dzieci i nastolatkowie są oceniani od 6 do 1, gdzie 6 jest najgorszą oceną, zaś 1 najlepszą.

Niemieckie szkoły kładą bardzo duży nacisk na wyniki w nauce. Czasami odbija się to na uczniach, ponieważ wybór odpowiedniej szkoły w Niemczech, determinuje całą przyszłość ucznia już od najmłodszych lat.

Jakie są etapy edukacji w Niemczech?

 

W Niemczech, podobnie jak w Polsce, uczniowie rozpoczynają swoją naukę od przedszkola. Mimo że uczęszczanie do nich nie jest obowiązkowe, to bardzo często jest koniecznością, gdy na przykład oboje rodziców pracują.

  • Kindergarten czyli przedszkole

Pobyt dziecka w niemieckim przedszkolu jest niestety odpłatny. Wysokość opłaty zależy od liczby godzin, które tam dziecko spędza. Najczęściej rodzice wysyłają najmłodszych do przedszkoli na około trzy godziny dziennie rano, jako forma integracji i zabawy z rówieśnikami. W wielu placówkach przedszkolnych nie ma podziałów wiekowych. Zajęcia są wspólne dla grupy dzieci w wieku od 3 do 6 lat.

  • Grundschule czyli szkoła podstawowa

Pierwszą klasę niemieckiej szkoły podstawowej sześciolatek zaczyna od torby pełnej słodkości, z którą zostaje posłany pierwszego dnia w szkole. Tradycja ta, ma pomóc w przełamaniu strachu w tym ważnym dniu. U nas podobna tradycja ma miejsce na Śląsku.

Liczba godzin, które uczeń spędza w szkole, zwiększa się wraz z wiekiem i promocją do nowej klasy. Zwyczajowo jest to od 20 do 30 godzin tygodniowo. Najmłodsi uczniowie rozpoczynają naukę od czytania, pisania i liczenia.

Szkoła podstawowa trwa zazwyczaj 4 lata. Szkoła podstawowa nie kończy się żadnym egzaminem ani sprawdzianem umiejętności. Po jej ukończeniu dzieci kierowane są do szkół średnich. Nauczyciele wystawiają dziecku rekomendacje – świadectwo ukończenia szkoły – które opierają na zdolnościach, zainteresowaniach oraz wynikach w nauce. Dzięki niej rodzice dowiadują się, jakie są prognozy co do przyszłości dziecka i gdzie następnie powinien edukować się ich dziesięciolatek.

Gymnasium, Realschule czy Hauptschule czyli szkoła średnia

  • Gymnasium to odpowiednik naszego liceum ogólnokształcącego a nauka w nim trwa 9 lat. Niemieckie Gymnasium nie ma nic wspólnego z jego polskim, nie istniejącym już, odpowiednikiem – gimnazjum.

Do Gymnasium trafiają najzdolniejsi uczniowie, którzy nastawieni są na kontynuowanie późniejszej edukacji na studiach. Do 11 klasy dzieci uczą się w systemie kursowym, wybierając sobie przedmioty według własnych zainteresowań. Gymnasium kończy się odpowiednikiem naszej matury czyli Abitur.

Egzamin maturalny zobowiązuje do zdania 4 lub 5 egzaminów. Przynajmniej dwa muszą być z grupy – język niemiecki, matematyka i język obcy, oraz po jednym z trzech grup – języki, literatura i sztuka, przedmioty społeczne, przedmioty przyrodnicze i technologia, matematyka.

Matura nie jest kompendium wiedzy ze wszystkich 9 lat nauki, a jedynie cząstką, którą przerabia się w dwóch ostatnich klasach.

  • Realschule jest dla mniej zdolnych uczniów i trwa od 5 do 6 lat.

Przeznaczona jest dla tych, którzy po jej ukończeniu chcą dalej uczyć się zawodu i później w nim pracować. Szkoła ta daje możliwość późniejszej nauki na studiach, jednakże należy się do nich przygotować ucząc się w dwuletniej szkole zawodowej zwanej Fachoberschule lub Fachschule.

Realschule  kończy się egzaminem końcowym Mittler Reife. Egzamin ten obejmuje wiedzę z zakresu języka niemieckiego, matematyki, języka obcego oraz przedmiotów przyrodniczych.

  • Hauptschule to miejsce dla najmniej zdolnych uczniów, często mającymi problemy w nauce, lub tych, które nie opanowały jeszcze dobrze języka niemieckiego, np. dzieci emigrantów lub uchodźców.

Szkoła ta trwa 5 lub 6 lat. Skupia się na edukacji podstawowych umiejętności i wiadomości, które mają być bazą do dalszej nauki zawodu.

Ukończenie tej szkoły daje możliwość dalszej nauki w szkole zawodowej i praktycznej nauki zawodu w przemyśle, handlu czy rzemiośle.

Szkoła ta kończy się Hauptschulabschluss czyli egzaminem obejmującym wiedzę z zakresu języka niemieckiego, matematyki i języka obcego.

W niektórych landach dzieci mogą uczyć się także w szkole ogólnej zwanej Gesamtschule. Jest to połączenie powyższych trzech typów. System nauczania oparty jest w dużej mierze o ten, który spotkamy w Gymnasium, czyli kursowy. Szkoła ta może kończyć się również przystąpieniem do egzaminu maturalnego.

Po ukończeniu szkoły średniej i zdanej maturze można wybrać się na studia, które również bardzo różnią się od tych proponowanych w polskim systemie edukacji.

Jednakże, wielu młodych Niemców decyduje się po maturze na wykształcenie zawodowe wybierając zawód, którego uczą się potem przez kilka lat a następnie idą do pracy, chcąc jak najszybciej się usamodzielnić.

Podsumowanie: system edukacji w Niemczech a polski system – na czym polegają różnice?

  • To, co od razu rzuca się w oczy w systemie nauczania w Niemczech, jest to, że niemieccy uczniowie muszą znacznie wcześniej podjąć decyzje dotyczące ich przyszłości.
  • System edukacji w Niemczech nie wymaga od uczniów opanowania materiału na „pamięć” z literatury czy historii powszechnej. Uczniowie uczą się tylko tego, co jest esencją danego przedmiotu.
  • Podstawą pracy na zajęciach jest praca grupowa. Polscy uczniowie na ogół przygotowują samodzielnie wypracowania z określonych zagadnień, natomiast ich niemieccy koledzy tworzą dziesiątki projektów grupowych. Celem takiego postępowania jest wypracowanie umiejętności pracy w zespole, a wynik czyli ocena indywidualna, często schodzi na dalszy plan.
  • Obowiązkowe zajęcia z retoryki czyli sztuki samodzielnego wypowiadania swoich poglądów. Popularne jest wygłaszanie samodzielnie przygotowanych referatów. Polscy uczniowie mają za zadanie jedynie przygotować pracę, bez jej publicznej prezentacji.
  • Wiedza i kontekst. System edukacji w Niemczech bazuje na wzajemnym dopełnianiu się wiedzy z różnych przedmiotów. Na przykład: elementy historii znajdują swoje zastosowanie w lekcjach języka niemieckiego a powiązania chemii występują także w fizyce.

Ważnym elementem niemieckiego systemu edukacji jest to, że jest on bardzo multikulturowy. Dzieci z rodzin migrujących mogą liczyć na pomoc ze strony państwa. Organizowane są dla nich klasy przygotowawcze, a także lekcje intensywnej nauki języka niemieckiego.

System niemiecki w porównaniu do systemu polskiego dość znacznie się różni. Jednakże przy odpowiedniej kontroli poszczególnych etapów przechodzenia ze szkoły do szkoły, można liczyć na to, że dziecko zostanie bardzo solidnie wyedukowane i osiągnie sukces.

Categories: Ciekawostki
© Copyright Szukam tlumacza 2018